lksngg

uses crt ; var i : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; if i>10 then begin textcolor(11); write(' i more than 10'); textcolor(7); end else begin textcolor(10); write(' i less than 10 or equal 10'); textcolor(7); end; readln ; end.

insert i= หากใส่ตัวเลขที่มากกว่า 10 โปรแกรมจะแสดงผล i more than 10 หากใส่ ตัวเลขที่น้อยกว่า 10 หรือใส่ 10 โปรแกรมจะแสดงผล i less than 10 or equal 10

คำสั่ง if/then แบบใช้ซ้อนกัน
     การใช้ if/then ซ้อนกันตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไปจะเกิดขั้นได้เมื่อเราต้องการ จะใช้เงื่อนไขที่มีความซับซ้อนยิ่งขึ้น เช่น
if (X=Y) then

BEGIN
WRTELN('X and Y are eaual');
if (X>20) then WRITELN ('X and Y are between 20 and 30 ')
END;

ตัวอย่างนี้เราสามารถใช้ซีนแท็กซ์อย่างอื่นซึ่งเข้าใจง่ายกว่าได้ดังนี้

if (X=Y) then
BEGIN WRTELN('X and Y are eaual');
if (X>20) AND (X<30) then
WRITELN ('X and Y are between 20 and 30 ')
END;

ดังนั้นการใช้ if/then ที่ซ้อนกันจึงไม่ค่อยจะกระทำกัน เพราะว่าไม่มีความจำเป็นอะไรเนื่องจากมีวิธีที่สั้นกว่าดังที่ยกตัวอย่าง
เปรียบเทียบให้เห็นแล้ว จากตัวอย่างข้างต้นนี้จะเห็นว่าเราสามารถจะใช้ if/then กับ AND, OR และ NOT ได้ หากการ
แก้ปัญหาในโปรแกรมต้องใช้เงื่อนไขการเลือกแบบนั้น เช่นเราอาจจะต้องเลือกกระทำดังตัวอย่างต่อไปนี้

if(SEX = 'MALE') then
if (MARRIED > 0) OR (LWA* > O )
then COUNTER := COUNTER+1 : หรือใช้ AND, OR ตามตัวอย่างต่อไปนี้ซึ่งก็ได้ผล เช่นเดียวกับตัวอย่างข้างต้น
if (SEX = 'MALE') AND ((MARRIED>O) OR (LWS>O)) then
COUNTER := COUNTER+1;

คำสั่ง if/then/else (if/then/else statement)

การใช้ if/the/else จะมีลักษณะเลือกกระทำ เป็น 2 ทางเลือก (two - way selection) แต่จะเลือกทำอย่างใดอย่างหนึ่ง
เท่านั้นหลังจากได้ประเมินเงื่อนไขแบบบูลแล้วว่า หากเป็นจริงตามเงื่อนไขให้ดำเนินการตามประโยคหลัง then แต่ถ้าไม่จริงให้
ดำเนินการตามประโยคหลัง else คำสั่ง if / the /else มีรูปแบบการใช้ดังนี้

รูปแบบ if (เงื่อนไขบูลีน) then < คำสั่ง 1 > (*ไม่ต้องใส่เซมิโคลอน*) else < คำสั่ง 2 >;
ตัวอย่าง if (X >O) then

WRITELN ('X is greater than zeri.')
else WRITELN ('X isless than zero or equal.');
อย่างไรก็ตามจากตัวอย่างข้างบนนี้หากจะใช้คำสั่ง if / then ก็สามารถจะทำได้โดยโปรแกรมจะยังให้ผลอย่างเดียวกันคือ
if (X >O) then WRITELN ( 'X is greater than zero.') ;
if NOT( X >O) then WRITELN ( X is less than zero or equal.') ;
ข้อสังเกตอย่างหนึ่งก็คือ if NOT ( X > 0) สามารถใช้ if (X <= 0) ได้ การจะใช้ซีแท็กซ์ใดที่ให้ผลอย่างเดียวกันเป็นความต้องการของโปรแกรมเมอร์แต่ละคน

คำสั่ง if/then/else แบบใช้ซ้อนกัน
เช่นเดียวกับการใช้ if/then ซ้อนกันดังที่กล่าวแล้วในข้างต้น เราสามารถสร้างเงื่อนไขซ้อนกันหลายเงื่อนไขได้โดยใช้รูปแบบของ if/then/else ดังนี้

รูปแบบ
  if (เงื่อนไขบูลีน 1) then
<คำสั่ง>
else
if(เงื่อนไขบูลีน 2 ) then <คำสั่ง 2>
else

<คำสั่ง 3>;
      รูปแบบนี้จะเห็นว่าใช้ if/then/else ซ้อนไปได้เรื่อยๆ ไม่มีข้อจำกัดอะไรเลยแต่ในกรณีที่มีการซ้อนกันเกินกว่า 2 ครั้งเราจะมีวิธีอื่นใช้แทนวิธีนี้คือ ใช้คำสั่ง case/of ซึ่งจะกล่าวต่อไป ข้อที่จะต้องระมัดระวังการใช้ if/then/else ก็คือการใช้เครื่องหมาย ; เพราะหลังประโยคหรือคำสั่งที่อยู่ก่อนหน้า else จะใส่เครื่องหมาย ; ไม่ได้ กล่าวคือภาษาปาสคาลถือว่ายังเป็นประโยคเดียวกันถ้าท่านลืมซีนแท็กซ์นี้ใส่เครื่องหมายดังกล่าวคอมไพเลอร์จะแสดงความ
ผิดพลาดให้รู้

Logical Operators      มีไว้เชื่อมเงื่อนไข เข้าด้วยกันที่ผมใช้เป็นหรือเคยได้ใช้ ได้แก่ AND OR XOR NOT ตัวอย่างการใช้ AND(1) uses crt ; var i : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; if ( i > 10 ) and ( i < 50 ) then write( ' i more than 10 AND i less than 50' ) ; readln ; end. โปรแกรมจะ รอรับค่า i insert i = ถ้า i มากกว่า 10  และ i น้อยกว่า 50 โปรแกรมจะ แสดง i more than 10 AND i less than 50 แต่ถ้า ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข คือ i ไม่ได้อยู่ระหว่าง 10 ถึง 50 โปรแกรมจะ ไม่แสดงข้อความ ตัวอย่างการใช้ AND(2) uses crt ; var i : integer ; k : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; write( 'insert k=' ) ; readln( k ) ; if ( i > 10 ) and ( i > k ) then i := i - k ; write( 'i=', i ) ; readln ; end. โปรแกรมจะ รอรับค่า i และค่า k ตามลำดับ insert i = insert k = ถ้า i มากกว่า 10  และ i มากกว่า k โปรแกรมจะ นำค่า i ไปลบค่า k และเก็บผลลัพธ์ที่ได้ ไว้ที่ตัวแปร i แต่ถ้า ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข คือ i ไม่มากกว่า 10 หรือ i ไม่มากกว่า k อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือไม่ตรงกับเงื่อนไขทั้งสองกรณี i ก็ยังคงมีค่าเท่ากับตอนที่เราป้อนค่า ทางคีร์บอร์ด หลังจากตรวจสอบเงื่อนไขแล้ว โปรแกรมจะแสดง i = ผลลัพธ์ หากคุณได้ลองไปพิมพ์ และทดสอบ Run ดู ก็จะเข้าใจได้เร็วขึ้นค่ะ ตัวอย่างการใช้ AND(3) uses crt ; var i : integer ; k : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; write( 'insert k=' ) ; readln( k ) ; if ( i > 10 ) and ( i > k ) then begin i := i - k ; write( ' i - k = ', i ) ; end else begin i := i + k ; write( ' i + k= ', i ) ; end; readln ; end. โปรแกรมจะ รอรับค่า i และค่า k ตามลำดับ insert i = insert k = ถ้า i มากกว่า 10  และ i มากกว่า k โปรแกรมจะ นำค่า i ไปลบค่า k และเก็บผลลัพธ์ที่ได้ ไว้ที่ตัวแปร i และจะแสดง i - k = ผลลัพธ์ แต่ถ้า ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข คือ i ไม่มากกว่า 10 หรือ i ไม่มากกว่า k อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือไม่ตรงกับเงื่อนไขทั้งสองกรณี โปรแกรมจะทำตาม คำสั่งข้างหลัง ELSE คือ นำ i ไปบวก k แล้วเก็บค่าไว้ในตัวแปร i และจะแสดง i + k = ผลลัพธ์

ตัวอย่างการใช้ OR(1) uses crt ; var i : integer ; k : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; write( 'insert k=' ) ; readln( k ) ; if ( i = 10 ) or ( k = 10 ) then write( 'i or k or both = 10' ) ; readln ; end. โปรแกรมจะ รอรับค่า i และค่า k ตามลำดับ insert i = insert k = ถ้า i เท่ากับ 10  หรือ k เท่ากับสิบ หรือตรงตามเงื่อนไข ทั้งสองกรณี โปรแกรมจะ แสดง i or k or both = 10 (both แปลว่า ทั้งคู่ครับ) แต่ถ้า ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข คือ i ไม่เท่ากับ 10 และ k ไม่เท่ากับ 10 ( ไม่ตรงกับเงื่อนไขทั้งสองกรณี ) ก็จะไม่มีการแสดงข้อความใดๆ     ตัวอย่างการใช้ OR(2) uses crt ; var i : integer ; k : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; write( 'insert k=' ) ; readln( k ) ; if ( i > 10 ) or ( i > k ) then begin i := i - k ; write( ' i - k = ', i ) ; end else begin i := i + k ; write( ' i + k= ', i ) ; end; readln ; end. โปรแกรมจะ รอรับค่า i และค่า k ตามลำดับ insert i = insert k = ถ้า i มากกว่า 10  หรือ i มากกว่า k หรือตรงตามเงื่อนไขทั้งสองกรณี โปรแกรมจะ นำค่า i ไปลบค่า k และเก็บผลลัพธ์ที่ได้ ไว้ที่ตัวแปร i และจะแสดง i - k = ผลลัพธ์ แต่ถ้า ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข คือ i ไม่มากกว่า 10 และ i ไม่มากกว่า k ( ไม่ตรงกับเงื่อนไขทั้งสองกรณี ) โปรแกรมจะทำตาม คำสั่งข้างหลัง ELSE คือ นำ i ไปบวก k แล้วเก็บค่าไว้ในตัวแปร i และจะแสดง i + k = ผลลัพธ์     ตัวอย่างการใช้ XOR uses crt ; var i : integer ; k : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; write( 'insert k=' ) ; readln( k ) ; if ( i > 10 ) xor ( i > k ) then i := i - k ; write( 'i=', i ) ; readln ; end. โปรแกรมจะ รอรับค่า i และค่า k ตามลำดับ insert i = insert k = ถ้า i มากกว่า 10  หรือ i มากกว่า k แต่เงื่อนไขทั้งสองกรณี ไม่ได้เป็นจริงพร้อมกัน โปรแกรมจะ นำค่า i ไปลบค่า k และเก็บผลลัพธ์ที่ได้ ไว้ที่ตัวแปร i แต่ถ้า ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข คือ i ไม่มากกว่า 10 และ i ไม่มากกว่า k ( ไม่ตรงกับเงื่อนไขทั้งสองกรณี ) หรือ เงื่อนไขเป็นจริงทั้งสองกรณี i ก็ยังคงมีค่าเท่ากับตอนที่เราป้อนค่า ทางคีร์บอร์ด หลังจากตรวจสอบเงื่อนไขแล้ว โปรแกรมจะแสดง i = ผลลัพธ์ ข้อแตกต่างระหว่าง OR กับ XOR คือ      เงื่อนไข XOR จะเป็นจริงต่อเมื่อมีเพียงกรณีเดียวที่เป็นจริงหากทั้งสองกรณีเป็นจริง เงื่อนไข XOR จะเป็นเท็จ และหากทั้งสองกรณีเป็นเท็จ เงื่อนไข XOR ก็จะเป็นเท็จส่วนเงื่อนไข OR จะเป็นเท็จ เมื่อทั้งสองกรณีเป็นเท็จ เท่านั้น หากกรณีใดกรณีหนึ่งเป็นจริง.. OR ก็จะเป็นจริงหากทั้งสองกรณีเป็นจริง OR ก็จะเป็นจริง

สัญลักษณ์ " NOT "

ตัวอย่างการใช้ NOT(1)

uses crt ; var i : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; if not ( i=25 ) then write( ' i is not 25' ); readln ; end.

โปรแกรมจะ รอรับค่า i insert i = align=absmiddle> หากว่า i ไม่เท่ากับ 25 โปรแกรมจะแสดง i is not 25

ตัวอย่างการใช้ NOT(2)

uses crt ; var i : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; if ( i > 10 ) and not ( i=25 ) then write( 'i more than 10 AND i is not 25' ); readln ; end.

โปรแกรมจะ รอรับค่า i insert i = align=absmiddle> หากว่า i มากกว่า 10   และ  i ไม่เท่ากับ 25 โปรแกรมจะแสดง i more than 10 AND i is not 25

ความจริงใช้เครื่องหมายไม่เท่ากับ (<>) แทน NOT ก็ได้ค่ะ

uses crt ; var i : integer ; begin clrscr ; write( 'insert i=' ) ; readln( i ) ; if ( i > 10 ) and ( i <> 25 ) then write( 'i more than 10 AND i is not 25' ); readln ; end.

โปรแกรมจะ รอรับค่า i insert i = align=absmiddle> หากว่า i มากกว่า 10   และ  i ไม่เท่ากับ 25 โปรแกรมจะแสดง i more than 10 AND i is not 25